Od maja 2026 roku obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia, które wprowadza nowe standardy organizacyjne w zakresie opieki okołoporodowej. Zmiany mają na celu podmiotowe traktowanie kobiet oraz respektowanie ich decyzji związanych z porodem.

Perinatologia, jako dziedzina medycyny, skupia się na kobietach w ciąży, płodach oraz noworodkach w okresie okołoporodowym. Zajmuje się zarówno diagnostyką i leczeniem ciąży wysokiego ryzyka, jak i opieką nad płodami z komplikacjami. Celem opieki perinatalnej jest zapewnienie odpowiedniej opieki medycznej kobiecie w ciąży oraz dbanie o rozwój płodu i noworodka.

W obszarze opieki okołoporodowej mieszczą się:

  • promocja zdrowia,
  • planowanie rodziny,
  • opieka przedkoncepcyjna,
  • wykrywanie zagrożeń dla matki i płodu,
  • opieka medyczna w czasie ciąży, porodu oraz połogu.

W zakresie opieki pracują:

  • lekarze perinatolodzy oraz położnicy,
  • neonatolodzy,
  • wykwalifikowane położne.

Nowe standardy wprowadzają:

  • rozszerzenie kompetencji personelu medycznego, w tym roli położnej,
  • zmiany organizacyjne, które mają na celu zapewnienie kobietom z szczególnymi potrzebami dostępu do świadczeń zdrowotnych,
  • wzmocnienie praw kobiet i umożliwienie korzystania z nich w praktyce.

Ważne jest, aby kobiety szczególnie dbały o siebie w czasie ciąży, mając regularny kontakt z lekarzem oraz korzystając z pomocy położnej.

Najważniejsze zmiany

Wprowadzone standardy opieki okołoporodowej obejmują kilka kluczowych obszarów:

  • Edukacja przedporodowa rozpocznie się od momentu potwierdzenia ciąży, kładąc nacisk na rolę ojca w tym procesie.
  • Poszerzenie zakresu badań w ciąży, w tym m.in. dodatkowe badania dotyczące wirusa HBV.
  • Łatwiejszy dostęp do znieczulenia zewnątrzoponowego, a szpitale będą zobowiązane do publikacji informacji o dostępnych metodach łagodzenia bólu porodowego.
  • Zobowiązanie do zapewnienia kontaktu skóra do skóry w sytuacjach porodu zabiegowego, w tym przy cesarskim cięciu, o ile stan zdrowia matki i noworodka na to pozwala. Po porodzie każda matka otrzyma minimum dwie godziny nieprzerwanego kontaktu z noworodkiem.
  • Ochrona kobiet w sytuacjach szczególnych poprzez zakaz umieszczania w jednej sali kobiet po poronieniu lub z martwym noworodkiem z pacjentkami, które urodziły zdrowe dzieci.
  • Ograniczenia w interwencjach medycznych – zaleca się, aby przeprowadzać tylko niezbędne interwencje, takie jak amniotomia, indukcja porodu czy cięcia cesarskie.
  • Wzmocnienie promocji karmienia piersią, z dodatkowym wsparciem dla kobiet po poronieniach lub decydujących się na niekarmienie piersią.
  • Możliwość jedzenia podczas porodu – kobiety będą mogły spożywać lekkostrawne posiłki, po konsultacji z personelem medycznym.
  • Zwiększenie roli położnej – każda kobieta w połogu ma zapewnioną profesjonalną opiekę położnej w miejscu zamieszkania lub pobytu, również w sytuacjach trudnych.

Placówki medyczne zostały zobowiązane do aktualizacji procedur i przeszkolenia personelu w związku z nowymi standardami.

Podstawa prawna

  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 października 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej (Dziennik Ustaw 2025 r. poz. 1525).