Po śmierci bliskiej osoby, niezależnie od upływu czasu, istnieje możliwość ubiegania się o środki zgromadzone na subkoncie w ZUS oraz w OFE. Zgodnie z przepisami, roszczenie o ich wypłatę nie przedawnia się. Jednak nie wszyscy zmarli mieli możliwość dziedziczenia tych środków.
Decydującym czynnikiem jest przynależność do OFE oraz status emerytalny zmarłego. Osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 roku nie mogły przystąpić do OFE, więc nie miały subkonta w ZUS. Dla aktywnych członków OFE subkonto zakładano tylko w przypadku urodzonych w latach 1949-1968. Osoby urodzone po 1968 roku mają subkonto niezależnie od członkostwa w funduszu. Przystępujący po raz pierwszy na rynek pracy mają cztery miesiące na wybór funduszu, a w przypadku braku decyzji część ich składki trafia na subkonto w ZUS.
Zasady dziedziczenia środków po zmarłym
Środki na subkoncie w ZUS są dziedziczone, jeśli zmarły miał takie subkonto. Jeżeli ubezpieczony osiągnął wiek 65 lat i pobierał wyznaczoną emeryturę, zgromadzone na subkoncie środki były uwzględniane w wyliczeniach emerytury i nie mogą być dziedziczone. W przypadku zgonu emeryta w ciągu trzech lat od przyznania emerytury możliwa jest wypłata gwarantowana dla uprawnionych. W innym przypadku nie przysługuje ona. Brak dziedziczenia dotyczy również osób, które korzystały z wcześniejszej emerytury, co wymagało przekazania środków do budżetu państwa.
Środki z subkontra mogą trafić do wskazanych przez zmarłego osób, w tym małżonka lub dzieci, ale również osób niespokrewnionych. Jeśli uprawniony nie został wskazany, środki wchodzą w skład spadku. W przypadku wspólności majątkowej do żyjącego małżonka trafia połowa środków zgromadzonych w czasie trwania wspólności.
Procedura składania wniosku
Osoby chcące odzyskać środki zmarłego muszą złożyć wniosek odpowiednio w OFE lub ZUS, w zależności od przynależności do funduszu. Przy składaniu dokumentów w funduszu, OFE ma 14 dni na podejście do ZUS dotyczące wskazania osób uprawnionych. ZUS następnie ma trzy miesiące na wypłatę środków z subkonta po otrzymaniu odpowiednich informacji. Jeśli zmarły miał tylko subkonto w ZUS, właściwy formularz należy złożyć w ZUS.
W przypadku wątpliwości co do przynależności do OFE, informację można uzyskać w ZUS. Prosząc o takie dane, należy złożyć odpowiedni wniosek wraz z dokumentacją potwierdzającą interes prawny.
Wskazywanie i zmiana uprawnionych osobiście
Osoby posiadające subkonto mogą za życia wskazać osoby uprawnione do dziedziczenia środków. Zmiany można wprowadzić na formularzu UWU lub w funduszu OFE, gdzie członek ma prawo do ukierunkowania swoich uprawnień.